FAST sistemi sayesinde vatandaşlar 7 gün 24 saat para gönderebilirken, mesai saatleri dışında yapılan işlemlerde kesilen yüksek ücretler ise merak konusu olmaya devam ediyor. Özellikle akşam saatlerinde, gece ya da hafta sonu yapılan FAST ve EFT işlemlerinde bankaların standart tarifelerin üzerinde ücret alması dikkat çekiyor.

Peki aynı dijital altyapı kullanılırken, işlemin yapıldığı saate göre neden farklı ücretler uygulanıyor? Bankalar bu kesintileri keyfi mi belirliyor, yoksa arkasında teknik ve yasal bir gerekçe mi bulunuyor?

Merkez Bankası kuralları belirleyici oluyor

Bankaların mesai saatleri dışında uyguladığı yüksek işlem ücretlerinin temelinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) belirlediği düzenlemeler yer alıyor. Bankalar, resmî mesai saatleri dışında da TCMB altyapısını kullanarak para transferi yapabiliyor. Ancak bu süreçte likidite yönetimi, anlık mutabakat ve sistem güvenliğinin sağlanması bankalar açısından ek operasyonel maliyet oluşturuyor.

TCMB, bankaların uygulayabileceği azami ücretleri belirlerken, mesai dışı işlemler için ayrı tarife uygulama hakkını bankalara bırakıyor. Bu nedenle bankalar, yasal sınırlar içinde kalmak kaydıyla mesai dışı işlemleri daha yüksek ücretlendirebiliyor.

Yoğunluk ve caydırıcılık etkisi

Uzmanlara göre ücret politikasında arz-talep dengesi de önemli bir rol oynuyor. Bankalar, özellikle FAST işlemlerinin mesai saatleri dışında aşırı yoğunluk oluşturmaması için fiyatlandırmayı bir denge unsuru olarak kullanabiliyor. Sistemlerin 7/24 kesintisiz çalışması için gerekli olan teknik altyapı, personel ve güvenlik maliyetleri de bu ücretlere yansıtılıyor.

Bu nedenle kullanıcı açısından tek tuşla yapılan bir işlem gibi görünse de, arka planda devam eden operasyonel süreçler mesai dışı maliyetleri artırabiliyor.

Bu ücretleri ödemeden para göndermek mümkün

Uzmanlar, mesai dışı işlem ücretlerinin zorunlu olmadığını ve alternatiflerin bulunduğunu vurguluyor. Özellikle şubesiz bankacılık hizmeti sunan dijital bankalar ile bazı bankaların dijital kanalları, 7/24 ücretsiz FAST ve EFT imkânı sunabiliyor.

Sık sık mesai saatleri dışında para transferi yapan kullanıcıların, maaş müşterisi oldukları bankaların sunduğu muafiyetleri kontrol etmeleri ya da ücretsiz işlem imkânı tanıyan dijital bankalarda hesap açmaları öneriliyor. Bankaların “Ürün ve Hizmet Ücretleri” sayfalarında yer alan özel kampanya ve istisnaların da dikkatle incelenmesi gerektiği belirtiliyor.