Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi’nin 2026 Yılı Programı kapsamında, sosyal güvenlik yapısının daha kapsayıcı ve sürdürülebilir hale getirilmesi hedeflenirken, emekli maaşı bağlama sisteminin de yeniden ele alınacağı belirtiliyor. Yeni modelle birlikte, sigortalılık süresi uzadıkça emekli maaşının artması ve uzun yıllar çalışanların daha yüksek aylık alması amaçlanıyor.

Türkiye Gazetesi yazarı ve SGK Uzmanı İsa Karakaş, 2026 programında yer alan hedeflerin emeklilik sisteminde önemli bir dönüşümün habercisi olduğunu ifade etti. Karakaş, mevcut sistemin uzun süredir “çok çalışanın cezalandırıldığı” eleştirilerine maruz kaldığını belirterek, erken emekliliğin hem prim gelirlerini düşürdüğünü hem de merkezi bütçe üzerinde ciddi bir yük oluşturduğunu vurguladı.

“Az primle emekli olanla çok prim ödeyen aynı maaşı alıyor”

Mevcut uygulamada, kısmi şartlarla emekli olanlarla uzun yıllar prim ödeyenlerin benzer maaşlar aldığına dikkat çeken Karakaş, bu durumun özellikle Bağ-Kur’lular arasında büyük tepkiye yol açtığını söyledi. Karakaş, 3.600 gün primle emekli olanlarla asgari ücretten 9 bin gün prim ödeyen esnafın kök maaş uygulaması nedeniyle aynı aylığı alabildiğini hatırlattı.

Bu adaletsiz yapının çalışanları sistemden erken çıkmaya ittiğini belirten Karakaş, “Çok çalışan, uzun süre prim ödeyen adeta cezalandırılıyor. Bu da SGK’nın aktüeryal dengesini bozuyor” değerlendirmesinde bulundu.

Erken emeklilik dalgası sistemi zorluyor

Karakaş’a göre, 2024’te emekli olmanın 2025’e kıyasla yaklaşık yüzde 30’a varan avantaj sağlaması, birçok çalışanın en verimli çağında sistemden ayrılmasına neden oldu. Benzer bir tablonun daha düşük oranda da olsa bu yıl da yaşandığını ifade eden Karakaş, bu durumun kabul edilemez olduğunu söyledi.

SGK verilerinin alarm verdiğini belirten Karakaş, emekli sayısının hızla arttığını, prim ödeyen aktif sigortalı sayısının ise azaldığını vurguladı. “Kök maaş” uygulamasının da adaletsizliği derinleştirdiğini kaydeden Karakaş, erken çıkışların ve kayıt dışılığın bu nedenle arttığını dile getirdi.

Yeni sistemde hedef: Uzun çalışana yüksek maaş

2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Programı’nda yer alan hedeflere göre, emekli maaşı bağlama sistemi uzun süreli istihdamı teşvik edecek şekilde yeniden tasarlanacak. Bu kapsamda aylık bağlama oranlarının (ABO) gözden geçirilmesi ve uzun yıllar çalışanların ödüllendirilmesi planlanıyor.

İsa Karakaş, bu hedefin hayata geçirilmesi halinde iki temel modelin öne çıkabileceğini ifade etti. Bunlardan ilki, kısmi emeklilik ve tam emeklilik için ayrı taban maaş uygulamasına geçilmesi. İkinci model ise, 20–25 yılın üzerindeki her ek çalışma yılı için aylık bağlama oranına ilave artış sağlanması.

“Kazan-kazan” modeli vurgusu

Yeni sistemle birlikte erken emekliliğin cazibesinin azalacağını belirten Karakaş, çalışanların daha uzun süre sistemde kalmasının hem SGK hem de sigortalılar açısından kazanç sağlayacağını söyledi. Bu sayede SGK’nın prim gelirlerinin artacağını, emekli maaşı ödemelerinin ise ötelenmesiyle mali dengenin güçleneceğini kaydetti.

Karakaş, “Çalışanlar ne kadar uzun süre sistemde kalırsa, emeklilikte o kadar yüksek maaş alacak. Bu sadece bir düzenleme değil, emeklilikte adaletin yeniden tesis edilmesi anlamına geliyor” ifadelerini kullandı.