Sigortasız kalanlar için yeni sistem

Türkiye’de sosyal güvenlik sistemini yakından ilgilendiren yeni düzenleme gündemde. Aktif iş hayatına katılamayan, sigortasız çalışan ya da uzun süre evde kalan bireyler için “çalışmadan emeklilik” imkânı doğuyor. İsteğe bağlı sigorta sistemi sayesinde, işverene bağlı olmadan prim ödeyen vatandaşlar hem emeklilik hem de sağlık güvencesine kavuşabilecek.

İsteğe bağlı sigorta ile emeklilik mümkün

Yeni modelin temelini isteğe bağlı sigorta oluşturuyor. Bu sistemde bireyler, herhangi bir işte çalışmasalar bile kendi primlerini yatırarak emeklilik şartlarını tamamlayabiliyor. Emeklilik için gerekli olan yaş, sigortalılık süresi ve prim gün sayısı bu yolla sağlanabiliyor.

18 yaşını dolduran ve Türkiye’de ikamet eden herkes, SGK’ya “İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi” ile başvurarak sisteme dahil olabiliyor. Başvurular SGK müdürlüklerinden ya da e-Devlet üzerinden yapılabiliyor.

Kimler için avantaj sağlıyor

İsteğe bağlı sigorta sistemi özellikle ev hanımları, küçük esnaflar, serbest çalışanlar ve düzensiz geliri olan vatandaşlar için önemli bir fırsat olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre sistem, kayıt dışı çalışmanın azaltılmasına da katkı sağlayacak.

Prim tutarları ve ödeme seçenekleri

İsteğe bağlı sigortada primler, kişinin beyan ettiği gelir üzerinden hesaplanıyor. Uygulanan prim oranı yüzde 32 olarak belirlenmiş durumda. Mevcut asgari ücrete göre hesaplandığında, en düşük aylık prim tutarı 8.321 TL seviyesinde bulunuyor.

Daha yüksek emekli maaşı hedefleyenler, daha yüksek kazanç üzerinden prim ödeyebiliyor. Ödemelerin aylık, üç aylık ya da yıllık yapılabilmesi ise sisteme esneklik kazandırıyor.

Bağ-Kur ve SSK farkı nasıl olacak

İsteğe bağlı sigorta primleri Bağ-Kur kapsamında değerlendiriliyor. Buna göre kısmi emeklilik için 5.400 gün, tam emeklilik için ise 9.000 gün prim şartı aranıyor. Ancak geçmişte SSK’lı olarak çalışmış olanlar, son 1.260 günü SSK kapsamında tamamladıkları takdirde SSK şartlarıyla emekli olabiliyor.

Ev kadınlarına devlet destekli prim indirimi

Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri ev kadınlarına yönelik destek planı oldu. Taslak çalışmaya göre isteğe bağlı sigorta primlerinin üçte birinin devlet tarafından karşılanması öngörülüyor. Bu destekle özellikle düşük gelirli ailelerde kadınların sisteme katılımının artırılması hedefleniyor.

Ayrıca Bağ-Kur’lular için emeklilikte gerekli prim gün sayısının 9.000’den 7.200’e düşürülmesine yönelik çalışma da gündemde. Bu düzenlemenin hayata geçmesi halinde isteğe bağlı sigortalılar için de önemli bir avantaj oluşabilecek.

Sağlık güvencesi de sağlanacak

İsteğe bağlı sigortaya dahil olan kişiler, genel sağlık sigortasından yararlanabilecek. Bu kapsam yalnızca sigortalıyı değil, eş ve çocukları da kapsıyor. Böylece emeklilik hakkının yanında sağlık güvencesi de elde edilmiş olacak.

Yeni sistem ne zaman başlayacak

SGK’nın üzerinde çalıştığı isteğe bağlı sigorta teşvik paketinin, gerekli hazırlıkların tamamlanmasının ardından 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor. Düzenlemenin Meclis gündemine taşınmasıyla birlikte milyonlarca vatandaş için çalışmadan emeklilik yolu resmen açılmış olacak.